ay la cau chuyen mang ten "Con Nai Vang". Co rat nhieu cau chuyen "vang" trong ay (S Phu e cap en cuon sach Ngai ang oc) nhng toi ch chon chuyen nay. Khong biet tai sao; co the la toi thch nai. ay la cau chuyen ve mot tien than cua c Phat. Khi quy v nghe bat c g "Vang", la e cap en c Phat. Cho nen toi khong can phai co gang gii thieu.

Thi xa thi xa, co mot thng gia giau co song tai Benares. Ong ch co mot ngi con trai ten la Mahadanaka Ananda, co ngha la mot ngi ch biet co tien. ay la mot cai ten rat xau. Bi v "Ananda" co ngha la hanh phuc. Cho nen co le anh ta ch co c hanh phuc t tien bac, hoac co le ay la mot danh hieu.

T thu nho, cha me a chieu chuong anh ta qua mc bi v anh la con mot. Nen anh ln len ma chang co kien thc g ngoai tr ca hat, khieu vu, an nhau va tiec tung vi ban be bang tien bac cua cha me. Khi anh trng thanh, cha me ci v cho anh. Mot thi gian ngan sau o, ho qua i. Sau khi cha me qua i, anh chang tre tuoi bo tat ca th gi vao viec la ca vi ban xau, suot ngay nhau nhet va bai bac.

Ket qua tien bac cua cha me anh bien mat nhanh chong. Chang tre tuoi bat buoc phai i mn tien ngi khac, nhng khong cach nao tra c. Anh ta cha bao gi biet lam viec kiem tien, va cha bao gi biet gi tien. Co le anh cung khong c day cach song tan tien. Co le cha me anh cung co loi, bi v le ra ho nen day con hoc lam ngi, thay v ch lam con trai cua mot nha giau co.

V anh ta thieu qua nhieu tien vi rat nhieu ngi, cho nen ho thng en nha ap bc anh. Anh tr nen tuyet vong trong lo au va s set, va khong biet phai lam sao. Cuoi cung, anh quyet nh mot ke hoach hanh ong. V het sc buon kho va tuyet vong, nen anh goi tat ca cac chu n lai va noi vi ho rang anh co mot kho tang chon dau gan b song Hang. Va neu ngay mai ho chu i vi anh th tat ca moi ngi eu co the i va cung nhau tm kho tang. Roi anh se tra het n cho ho.

Nghe vay, nhng chu n rat vui mng va theo anh en b song. Anh co gang tm kiem ni nay, cho no, va moi ngi theo sau anh, mac dau trong anh co ve boi roi khong biet phai lam the nao. Nhng anh chang nay a nh t t; tat ca nhng chuyen nay ch la bieu dien. Cho nen khi en mot luong nc chay xiet trong dong song, anh lien nhay xuong. Tat ca chu n eu kinh hoang, ng o nh tri trong. Khong ai dam xuong cu anh v luong nc troi rat manh.

Khi thay anh a bien mat, nhng chu n buon rau ra ve. Ho ngh rang anh a chet uoi, bi v anh b cuon i rat, rat xa trong luong nc chay xiet. Va ho cung khong tm thay anh cuoi song; do o tat ca eu bo ve. Nhng khi than the dat d cua anh troi xuoi dong, anh troi ngang mot lum cay ang n hoa va mot rng xoai. Tai o, co mot con nai rat xinh ep va co cap chan le lang ang song, cach xa oan nai cua no. Da no chieu sang nh ma vang, va chan no trong nh la sn mai. Sng no trong nh bac hnh xoan oc, va mat chieu sang nh ngoc quy.

Con nai ang gam co non khi nghe tieng keu la vang doi t trong rng. Chay xuong b song, no thay anh con trai bac phc cua ong thng gia ang vung vay trong dong nc. No lap tc keu len: "Hay ch o! ng s! Toi se en cu anh!" Roi no phong xuong song, manh me bi ngc dong en ben anh. No at anh len lng va cong anh len b mot cach an toan.

Nhng ngi con trai ong thng gia a kiet sc va guc nga. Trong ba ngay em, ngi con trai ang thng nay me man, con nai a nuoi dng va mm cho anh an nhng trai cay dai. Khi anh tnh lai, con nai noi vi anh: "Gi toi se a anh ra khoi khu rng, va ch anh con ng en Benares. Nhng toi xin anh mot ac an, lam n ng noi vi nha vua, hay bat c ai trong hoang toc rang co mot con nai vang ang song trong khu rng nay. Bi v neu ho biet, ho se en ay tm cach bat toi." Ngi con trai ong thng gia lien ha, va con nai a anh ra ng dan en Benres.

Sang hom ay, hoang hau Kama, luc o la phu nhan cua nha vua thanh Benares, nam m. Trong m, ba thay mot con nai vang biet noi tieng ngi. Ba t ngh: "Chac chan phai co con vat nay. Neu khong th ta khong the m thay no c". V vay, ba en gap c vua Brahmadatta. Ba ke cho nha vua nghe giac m, va noi rang ba muon lam chu mot con vat nh vay. Neu khong c, ba se chet.

ay la xao thuat cua ngi phu n. Ba trc sau g cung chet, vay co g ma ln chuyen? Nhng nha vua, giong nh hau het an ong tren the gian, cung rat ngu ngoc! (Moi ngi ci) Ong rat s v, s rang ba co the chet that. Neu ba chet e bao ve vua, ieu nay con hp ly. Nhng neu ba chet v mot con nai, du no ma vang en au chang na nghe cung rat buon ci. (Moi ngi ci) Nhng nha vua lai nghe. Du sao, ch e cho quy v biet rang quy v khong phai la nhng ngi ngu duy nhat, va e biet rang ai la xep trong nha. Ngay ca trong thi c Phat cung giong nh vay. Do o toi cung khong biet v sao phu n thi nay phai bo ph th gi e bieu tnh, dien thuyet ve u loai quyen li phu n va quyen bnh ang cua n gii. an ba cha bao gi bnh ang vi an ong. Ho cao hn an ong! Toi khong biet la ngi nao nen tranh au oi bnh ang. Cho nen, hay bao nhng ngi an ba ngu xuan nay ngng lai. ng lam ha gia chung ta. Chung ta cao cap hn. Tai sao chung ta phai tranh au oi bnh ang? (Moi ngi ci)

Tr Ve Muc Luc

Trang Ke